चीनसँग भिड्न दक्षिण चीन सागरमा अमेरिकाले सेना उतार्यो 

आवेदन भर्न एमआरपी अनिवार्य 

भारतीय भूमिमा नेपाली फुटबलले रच्यो इतिहास 

• नवराज ढकाल । 

ईपीएस कार्यालयले अनलाइन सिस्टम तयार पार्न आगामी साता टेन्डर आह्‍वान गर्दैछ। 

विश्वमै सबैभन्दा ठूलो जनसंख्या भएको चीनमा १ अरब ३७ करोड जनसंख्यामा बृद्धबृद्धाको जनसंख्या तीब्र रुपमा बढिरहेको छ । यहाँ लैगिक असन्तुलन बढ्नुका साथै मजदूरबर्गको संख्या घटिरहेको छ । सन् २०१३ मा सिमित सुधारका योजना सार्वजनिक गरी ग्रामिण क्षेत्रमा पहिलो सन्तान छोरी भएमा अर्को एक सन्तान जन्माउन पाउने नीति ल्याइएको थियो ।

• दीपेन्द्र राई 

अवकाशपछि पनि उनी समाजसेवामा त्यत्तिकै सक्रिय छन् । उनले विद्यालय भवन बनाउन आँगनकै तीन रोपनी जग्गा दिन सानो मन बनाएनन् । पल्टनबाट फर्केपछि समाजसेवामै रमाएका उनले पछिल्लो समय करिब पाँच किलोमिटर बाटो आफ्नै लगानीमा खनाए । पाँचथरको चाम्लिङडाँडा, महादेवस्थान, कोप्चेसम्मको बाटो खनाउन ११ लाख रुपैयाँ खर्च लाग्यो । उनले खनाएको सो बाटोलाई भीसीमार्ग भनेर नामकरण गरिएको छ ।

‘कक्षा १० को सामाजिक शिक्षा किताबमा मलाई स्वर्गीय भीसी रामबहादुर लिम्बू भनेर उल्लेख गरेको रहेछ । थाहा पाउनबित्तिकै शिक्षा मन्त्रालयमा सिकायत गरें । गर्नसाथ माफी माग्दै उसले सच्याएको थियो ।’ 

• मोहनविक्रम सिंह 

कैयौँ भूगर्भविद्हरूले गरेको सर्वेक्षण अनुसार नेपालमा पेट्रोल, ग्याँस सहित कैयौँ महत्वपूर्ण ग्याँस भएको सम्भावनाहरूको सङ्केत गरेका छन् । आवश्यकतानुसार हामीले विदेशबाट आर्थिक मद्दत वा प्राविधिक ज्ञान प्राप्त गर्न सक्दछौँ । यी सबै सम्भावनाहरूको उपयोग गरेर नेपाल संसारको नै एउटा अत्यन्त विकसित देश बन्ने सम्भावना छ ।

प्राप्त जानकारी अनुसार नेपालमा पेट्रोल वा अन्य कुनै सामाग्रीहरूको निर्यात नगर्न भारतले अनौपचारिक रूपले चीनमाथि दवाव दिने प्रयत्न गरेको छ । त्यसरी भारतको नाकाबन्दीको विरुद्ध निकासका लागि नेपालसित भएको एक मात्र विकल्पबाट पनि नेपाललाई बञ्चित गर्नेभारतको पहिलेदेखिको नीति रहँदै आएको छ र अहिले पनि त्यसको त्यो नीति कायम छ ।

विदेशस्थित प्रवासी वा आवाशीय नेपालीहरूले नाकाबन्दीका विरुद्ध उठाएको आवाज वा विश्वव्यापीरूपमा गरेको प्रदर्शन पनि उल्लेखनीय छ । नाकाबन्दीका विरुद्धका त्यस प्रकारका सबै अन्तर्राष्ट्रिय सम्भावनाहरूलाई उपयोग गर्दै नेपालको राष्ट्रिय हित वा पारवहनको अधिकारलाई सुनिश्चित गर्न हामीले ठोस पहल गर्नुपर्दछ ।

भारतसितको सम्बन्धको सन्दर्भमा अर्को महत्वपूर्ण सकारात्मक पक्ष के रहेको छ भने अहिले भारतले नेपालप्रति अपनाएको नाकाबन्दीको नीतिको भारतका कैयौँ वामपन्थी सङ्गठन वा व्यक्तित्वहरू, कतिपय प्रमुख राजनीतिक शक्तिहरू वा जनस्तरमा नै विरोध भइरहेको छ । त्यो जनमतलाई पनि हामीले भारतको नाकाबन्दी विरुद्ध र नेपालको राष्ट्रिय हितका पक्षमा उपयोग गर्ने प्रयत्न गर्नुपर्दछ ।

त्यो अवस्थामा नेपाल यस्तो ऐतिहासिक घडीमा उभिएको छ : जहाँ एउटा स्वतन्त्र राष्ट्रको रूपमा नेपालको अस्तित्व कायम रहने छ वा त्यसको अन्त हुनेछ ? त्यो अवस्थामा नेपालको स्वतन्त्र अस्तित्व र राष्ट्रियताको रक्षा अहिलेको राष्ट्रिय आवश्यकता भएको छ । अहिले देखाइने थोरै नै गल्ति वा अदूरदर्शीताका गम्भीर दुष्परिणामहरू हुनेछन् ।